Raspberry Pi 5 rood lampje, start niet op: zo loste ik het op

Mijn Raspberry Pi 5 startte op een avond ineens niet meer op. Rood lampje, nooit groen, geen beeld, niets op het netwerk. Ik ben er die hele avond mee bezig geweest en tegen middernacht had ik besloten dat het bord kapot was. De volgende ochtend deed hij het binnen een minuut weer, met één weerstand en zonder te solderen.

Als jouw Pi 5 aan de lijst hieronder voldoet, probeer dan eerst de fix voordat je een nieuw bord koopt. Het kost niets en duurt twee minuten.

De symptomen

• De statusled is constant rood zodra je de stekker erin steekt. Hij wordt nooit groen, knippert niet, geeft geen patroon.
• Niets op HDMI. Niets op het netwerk. Geen SSH.
• De SD-kaart is in orde. Ik heb hem in een laptop gestoken, een bestandssysteemcheck gedraaid, en elk opstartbestand stond erop.
• Twee verschillende USB-C-voedingen, waaronder de officiële van 27W. Zelfde resultaat.
• Niets aangesloten. Geen HAT, geen SD-kaart, geen USB, geen camera, geen ventilator. Nog steeds rood.
• Twaalf uur zonder stroom laten liggen veranderde niets.
• De aan/uit-knop dertig seconden ingedrukt houden zonder voeding, om de condensatoren te ontladen, veranderde niets.
• De officiële EEPROM-herstelbestanden op de SD-kaart zetten veranderde niets. Geen groen geknipper.
• USB-bootmodus (rpiboot) heeft de Pi nooit gezien. Hij verscheen helemaal niet als USB-apparaat.

Wie hierop zoekt vindt forumdraden waar het antwoord luidt: “PMIC is kapot, bord vervangen.” Ik heb ze allemaal gelezen. Dat was ook mijn conclusie. Ik had het mis, en de manier waarop ik het mis had is het nuttige deel.

De fix van twee minuten

Je hebt één weerstand nodig van ongeveer 330Ω (alles tussen 220Ω en 1kΩ werkt) en twee jumperdraadjes. Meer niet.

1. Stroom eraf. Pi loskoppelen. Alles eraf halen: HAT, SD-kaart, USB, camera.
2. Houd de Pi zo dat de USB-C-aansluiting links zit en de ethernet- en USB-poorten onderaan. Pin 1 is dan de bovenste pin van de linkerkolom. Pin 6 is de derde pin van boven in de rechterkolom.
3. Bedraad pin 1 → weerstand → pin 6. Pin 1 is de 3,3V-rail, pin 6 is massa. Je trekt de 3,3V-rail via de weerstand naar massa. Dat is de hele truc.
4. Voeding erin. Drie seconden wachten. Voeding eruit.
5. Herhaal stap 4. Bij mij werd het bij de derde poging groen.
6. Zodra je groen ziet: laten staan, laten opstarten, dan netjes afsluiten. Weerstand weghalen. Vanaf dat moment start hij uit zichzelf op.

Gebruik geen led in plaats van de weerstand. Een led geleidt pas boven ongeveer 1,8V, dus die kan een rail die op een halve volt blijft hangen niet leegtrekken. Het moet een kale weerstand zijn.

Waarom dit werkt

De voedingschip van de Pi 5, de PMIC, maakt elke spanning op het bord uit de 5V die via USB-C binnenkomt. Voordat hij een rail inschakelt controleert hij of die rail op nul staat. Staat er al wat spanning op, dan ziet de PMIC dat als een fout en weigert hij te starten.

Er was een kleine lading achtergebleven op de 3,3V-rail. Niet genoeg om een led te laten branden, wel genoeg voor de PMIC om te zien. Tijd loste het niet op, twaalf uur zonder stroom loste het niet op, en de condensatoren ontladen met de aan/uit-knop ook niet, want dat ontlaadt de 5V-kant, niet deze rail. De weerstand ontlaadt hem rechtstreeks, precies op het moment dat de PMIC controleert.

Ik noem dit de waarschijnlijke oorzaak en niet dé oorzaak. Ik weet niet wat die lading daar heeft gezet, en ik heb geen schema van deze PMIC, want Raspberry Pi heeft dat nooit gepubliceerd. Wat ik wel weet: een Pi 4-eigenaar op het officiële forum had exact hetzelfde symptoom, mat 0,9V rustspanning op zijn 3,3V-pin, en loste het op dezelfde manier op. En mijn bord start sindsdien bij elke stroomonderbreking gewoon op, zonder weerstand.

Hoe je een kapotte PMIC onderscheidt van een die weigert te starten

Hier ging ik de mist in, en het kostte me een avond.

Pak een led en een weerstand van 330Ω. Bedraad pin 1 → weerstand → lange poot van de led, korte poot van de led → pin 6. Voeding erin en kijk naar de led.

• De led gaat nooit aan. De 3,3V-rail komt nooit omhoog. Dat komt in de buurt van een kapotte PMIC.
• De led flitst één keer en gaat uit. De 3,3V-rail komt omhoog en wordt binnen een fractie van een seconde weer uitgeschakeld. Dat is een werkende PMIC die een beveiliging aanspreekt. Hij leeft. Hij weigert.

Bij mij flitste hij. Ik zag hem flitsen en noemde hem alsnog kapot, omdat de forumdraden die ik las het eerste geval beschreven, niet het mijne. Een chip die een rail opstart en daarna weer uitschakelt is niet stuk. Hij vertelt je dat er iets mis is op die rail, en de weerstand is één manier om daarop te antwoorden.

Nog een test die de moeite waard is, met twee leds tegelijk: één op pin 1 (3,3V) en één op pin 2 (5V), allebei naar massa. Kijk naar de 5V-led op het moment dat de 3,3V-led flitst. Dipt of knippert de 5V-led, dan zakt je 5V-toevoer in onder belasting en is de verdachte een kleine MOSFET met opschrift G73 aan de onderkant, pal onder de USB-C-aansluiting. Blijft de 5V-led strak branden, dan zit het probleem voorbij de PMIC, en daar is de weerstandstruc voor.

Wat het bij mij veroorzaakte

De Pi stuurde twee microservo’s aan op een pan-tilt-HAT. Die HAT voedt de servo’s rechtstreeks uit de eigen 5V-rail van de Pi. Zo wordt hij geleverd en zo staat het in de handleiding.

Eén servo liep vast tegen een beugel. Een vastgelopen servo is bijna een kortsluiting: de motor kan niet draaien, dus trekt hij zijn blokkeerstroom, een veelvoud van wat hij trekt als hij beweegt, zolang hij de opdracht heeft om vast te houden. Die stroom liep door de 5V-rail van de Pi en door de PMIC. Even later, terwijl hij niets stond te doen, schakelde de Pi zichzelf uit en kwam niet meer terug.

De regel die ik nu aanhoud: motoren en servo’s draaien nooit op de 5V-rail van de Pi. Ze krijgen hun eigen voeding. Massa’s aan elkaar, en alleen de signaaldraad gaat naar de Pi of de HAT. Dat een HAT ontworpen is om servo’s uit de Pi te voeden maakt het niet veilig. Er zit geen zekering, geen stroombegrenzing en niets anders tussen een vastgelopen motor en de chip die elke spanning op je bord maakt.

Als de weerstand jouw Pi niet terugbrengt

Meet dan eerst voordat je iets besluit. Een multimeter kost een tientje en is het verschil tussen gokken en weten.

• Rustspanning op pin 1, voeding aangesloten, Pi start niet. Alles boven ongeveer 0,3V bevestigt een rail die niet tot rust komt, en de fix is een vaste 1kΩ-weerstand van pin 1 naar massa.
• De 5V-toevoer. Onder de USB-C-aansluiting, aan de onderkant, zit een MOSFET met opschrift G73 met de testpunten TP12 en TP63 ernaast. Twee gedocumenteerde Pi 5-storingen na een kortsluiting op de 5V-rail zaten in dit onderdeel. TP12 doorverbinden met TP63 bracht die borden terug, en de blijvende reparatie was een nieuwe MOSFET of een zekering van 3A op die plek.
• De PMIC zelf, de DA9091. Als die echt kapot is, is het inmiddels een onderdeel dat je gewoon kunt kopen. The Pi Hut verkoopt hem per vijf voor ongeveer £11, speciaal voor het repareren van Pi 5-borden. Elke telefoonreparateur met een heteluchtstation en een microscoop kan hem vervangen. Dat is een reparatie van €15 tot €60 tegenover een bord van €160.

Ga niet meteen voor een nieuw bord. Elk van deze stappen is goedkoper, en de eerste is gratis.

De korte versie

1. Constant rood, nooit groen, goede SD-kaart, goede voeding, niets aangesloten: probeer eerst de weerstand.
2. Pin 1 → 330Ω → pin 6. Voeding erin, drie seconden, eruit. Tot vijf keer herhalen.
3. Groen betekent klaar. Opstarten, netjes afsluiten, weerstand weghalen.
4. Een led op pin 1 die één keer flitst betekent dat de PMIC leeft. Laat een forumdraad je niet iets anders wijsmaken.
5. Houd motoren van de 5V-rail van de Pi af. Daar begon dit mee.