We ontdekten dobudex tijdens een weekendje weg met de familie. We zaten midden in de natuur, dus dat kwam goed uit. Mijn eerste dier was een vlinder, een koolwitje. Het werd uiteindelijk een hele mooie scan.

Wat me daarna vooral opviel: van de meeste dieren wist ik de naam niet. Nu ken ik er ineens heel veel.

dobudex-kaart van een koolwitje, Pieris rapae, met de statistieken van het dier eronder
Mijn eerste kaart. Een koolwitje, gescand tijdens dat weekendje weg.

Het verschil met Pokémon Go

Als een vriendin vraagt wat het is, vergelijk ik het met Pokémon Go. Daarvoor ging destijds ook iedereen de straat op. Het verschil zit in waar je kijkt. Bij Pokémon Go naar je scherm, bij dobudex naar de struiken en de lucht. Je loopt te speuren, en zo ontdek je hoeveel dieren er om je heen leven.

De grote dieren gaan het makkelijkst. Een hond, of een alpaca als je langs een boerderij rijdt. Vogels waarvan ik nooit wist wat voor soort het was. Naar insecten moet je op zoek, en ze zitten zelden stil genoeg voor een goede scan. Dat maakt het des te mooier als het lukt.

Ik hou niet van insecten

Wat ik zelf het gekste vind: ik hou helemaal niet van insecten. Vroeger wilde ik alles wat op me landde zo snel mogelijk van me af hebben. Nu probeer ik er eerst een scan van te maken. Lukt dat niet, dan laat ik het beestje op een blaadje lopen tot ik het goed in beeld heb.

Ik let ook beter op waar ik loop. Gisteren ging ik boodschappen doen en zag ik iets kleins en roods op een struik zitten, een vuurwants. Dan denk ik meteen: die wil ik erbij hebben.

In mijn eigen tuin fladderde al jaren wat ik voor één oranje vlinder hield. Het bleken er drie te zijn, alle drie een andere soort.

Zo gaat het vaker. Je hebt geen idee hoeveel soorten er van iets bestaan. Neem vliegen. In mijn Dex zitten een bromvlieg, een zweefvlieg en een groene vleesvlieg. Dat er zoveel varianten waren, wist ik niet.

Het weetje dat me het meest is bijgebleven gaat over prairiehondjes. Dat ze piepen wist ik, maar hun vocale bereik blijkt zo breed dat ze aan elkaar doorgeven wat er aankomt, tot de kleur en de grootte aan toe. Daaraan hoort de rest of vluchten nodig is. Voor ons klinkt het allemaal hetzelfde. Voor hen scheelt het leven of dood.

160 dieren, en een beetje vals gespeeld

Er zitten nu ongeveer 160 dieren in mijn Dex. Al heb ik een beetje vals gespeeld, want ik ben naar de dierentuin geweest. Daar komt ook mijn mooiste kaart vandaan.

Het is een papegaaiduiker, prachtig in beeld met zijn vleugels uit en een kop alsof hij lacht. Toch geeft een dier dat je zelf in het wild voor de lens krijgt meer voldoening.

Mijn favoriet is daarom een kolibrievlinder. Dat is een mot die voor de bloemen blijft hangen alsof het een kolibrie is. Ik had hem nooit eerder gezien, maar mijn schoonmoeder kwam hem vaker tegen in de tuin. Dus zijn we samen op jacht gegaan, en op een gegeven moment kwam hij aangevlogen. Zo’n bijzonder beest, en dan ook nog scherp in beeld. Daar ben ik het meest trots op.

dobudex-kaart van een papegaaiduiker, Fratercula arctica, met gespreide vleugels dobudex-kaart van een kolibrievlinder, Macroglossum stellatarum, zwevend voor een bloem
Links mijn mooiste kaart, de papegaaiduiker uit de dierentuin. Rechts de kolibrievlinder uit de tuin van mijn schoonmoeder, waar ik het meest trots op ben.

De zwaluw die ik zelf heb weggegooid

Waar ik nog steeds op jaag is een zwaluw. Welke soort het is maakt me niet uit, want het verschil ken ik niet. Ik ben benieuwd wat voor type het dan blijkt te zijn, maar eerst wil ik er überhaupt één.

Het frustrerende is dat ik ze zo vaak zie vliegen, alleen altijd te hoog. Dan maak je een scan en blijkt het een puntje.

Eén keer is het gelukt. Een gierzwaluw, volgens de app. Alleen twijfelden wij zelf of dat klopte, want op het beeld leek hij vrij groot, en de vogels die daarboven vliegen zijn juist klein. Mijn Dex wil ik zo waarheidsgetrouw mogelijk houden, dus ik heb de scan verwijderd.

Toen ik het later nog een keer probeerde, liep er net een man langs. “Wat zijn dat voor leuke gierzwaluwtjes? Ben je er foto’s van aan het maken?”

Het was dus wel degelijk een gierzwaluw. En sindsdien is het me niet meer gelukt, want ze bleven te hoog. Mijn tip: gooi een scan niet weg omdat je twijfelt.

Wat me irriteert aan dobudex

Soms sta ik geconcentreerd op één klein beestje te richten en loopt er precies dan iets makkelijkers achterlangs. Een zwaan bijvoorbeeld. Die is goed herkenbaar, dus daar gaat de scan naartoe. Ongelijk kan ik de app niet geven, want die zwaan staat er ook op. Alleen kun je een scan niet annuleren, dus je wacht tot hij geladen is.

Jammer, al heb je er dan wel een dier bij. En het zegt iets over hoe ik erin zit: zo gefocust op dat ene beestje dat ik niet doorheb wat er achter me gebeurt.

De ooievaar met een bril

Mijn schoonvader had een profielfoto nodig, dus maakte hij een selfie. Op de achtergrond stond een ooievaarsnest, of er vloog er net één over. De app herkende hém als ooievaar.

Zijn profielfoto is sindsdien een ooievaar met een bril op die een selfie staat te maken. Geen keurig plaatje van een ooievaar in het veld, maar een soort mens in een ooievaarspak.

Het werd pas iets toen anderen meededen

Op dag één vond ik het aardig, maar het greep me nog niet. Dat veranderde toen ik er met anderen over begon. Als ik één ding anders zou doen, dan dit: meteen iemand erbij halen.

Mijn vriend scant inmiddels ook, dus we speuren samen. Met mijn moeder heb ik hele bosjes uitgekamd, alleen omdat zij een goede scan van een sprinkhaan wilde. En we hebben een appgroep, mijn moeder en mijn schoonmoeder en ik, waarin we delen wat we tegenkomen.

Met kinderen erbij komt het pas tot leven. Ik ben met het dochtertje van een vriendin naar de dierentuin geweest. Zo’n kind gaat zoeken, en niet alleen naar wat er voor haar neus staat. Ze zag een muisje door het olifantenverblijf rennen. Zonder haar had ik alleen naar de olifanten gekeken.

Ik heb er ook zo’n potje met een vergrootglas voor gekocht, zodat insecten wat makkelijker te scannen zijn.

Voor wie is dobudex

Je moet iets met dieren hebben, denk ik. En je moet graag buiten lopen. Zelf vind ik het lastig om zonder doel te gaan wandelen, dus dit is mijn stok achter de deur. Ik ga de deur uit om te scannen en blijf uiteindelijk veel langer weg dan ik van plan was.

Voor kinderen zou ik zeggen: vanaf een jaar of vier, als ze een telefoon vast kunnen houden. Een insect is dan nog lastig, maar een hond scannen lukt prima.

Wat ik nog zou willen

De kaarten vind ik het mooiste onderdeel, een beetje zoals de Pokémon-kaarten van vroeger. Die zou ik graag terugzien in de app, zodat ik er doorheen kan bladeren.

Daarnaast zou ik in de Dex van vrienden willen kijken. Nu moeten we alles handmatig delen. Als ik bij mijn moeder ben zie ik de hare vanzelf, maar op afstand zou net zo aardig zijn.

Als ik morgen moest stoppen

Het kijken zou blijven. Ik ben inmiddels zo afgericht dat ik die insecten en die ene bijzondere vogel toch wel zie.

Wat ik zou missen is het vastleggen. Een gewone foto verdwijnt tussen alle andere foto’s op mijn telefoon.

En mijn collectie zou ik missen. Daar zit trots in. Het is hetzelfde gevoel als vroeger, wanneer je een game speelde en hij crashte: al je progress in één klap weg.